Kinderfysiotherapeut Elly van der Grift geeft advies In Nederland heeft 20% van de pasgeborenen een schedelafplatting, ook wel schedeldeformatie genoemd. Dat zijn ruim 25.000 baby’s per jaar. Deze afplatting ontstaat vaak in de eerste weken en komt doorgaans door een voorkeurshouding van de baby. Het hoofdje kan in de loop van de ontwikkeling vanzelf weer rond groeien, maar behandeling door de kinderfysiotherapeut – bij voorkeur in een zo vroeg mogelijk stadium – stimuleert en ondersteunt de natuurlijke groei van een babyhoofdje enorm. En dan kom je bij Elly. Elly van der Grift is sinds 1987 fysiotherapeut en specialiseerde zich 30 jaar geleden in kinderfysiotherapie. Elk jaar helpt zij samen met haar team 350 baby’s met een schedeldeformatie en hun ouders. Daarnaast heeft zij met haar compagnon een app ontwikkeld waarmee kinderfysiotherapeuten en osteopaten de omtrek van het babyhoofdje makkelijk en nauwkeurig kunnen meten en de ontwikkeling kunnen bijhouden.
Waardevol op meerdere vlakken Elly: ‘Het overgrote deel van de schedeldeformaties bij baby’s is gering, mild of matig en van cosmetische aard. Dat laatste betekent dat een dergelijke afplatting geen invloed heeft op de verdere ontwikkeling van het kind op welk gebied dan ook. Toch willen ouders dat hun kindje een mooi, ovaal hoofdje heeft en dat het gezichtje zich symmetrisch ontwikkelt. Deze wens begrijp ik volkomen, zeker omdat het met een kinderfysiotherapietraject negen van de tien keer snel en goed te verhelpen is. En ook in ernstige gevallen kan kinderfysiotherapie, aangevuld met helmtherapie een significante verbetering opleveren. Een kinderfysiotherapietraject is altijd maatwerk. Tijdens een uitgebreide intake bespreek ik met de ouders de ontwikkeling van het kind en doe ik lichamelijk onderzoek om te achterhalen of er mogelijk andere oorzaken ten grondslag liggen aan het ontstaan van de afplatting. Vervolgens meet ik de schedel van de baby op. Dat doe ik heel eenvoudig met een foto die in de Skully Care app verwerkt wordt. Op basis van al deze input maak ik een op maat gemaakt therapieplan. Ouders krijgen een aantal praktische oefeningen en adviezen waarmee ze thuis direct aan de slag kunnen. Van daaruit volg ik het kind, monitor ik de vorm van de schedel met de Skully Care app en stel ik de adviezen bij om tot een zo goed mogelijk resultaat te komen. Op die manier bereiken we niet alleen een prachtig fysiek resultaat, maar het maakt ook dat ouders enorm blij en opgelucht zijn en net wat minder onzeker in het prille ouderschap staan. Dat maakt mijn werk waardevol op meerdere vlakken.’
Zijligging stimuleren Sinds 1987 luidt vanuit de rijksoverheid het advies om je baby op zijn rug te laten slapen om zo de kans op wiegendood te voorkomen. Dat heeft voor een indrukwekkende afname van het aantal gevallen van wiegendood gezorgd. Elly: ‘Een geweldige ontwikkeling natuurlijk en tegelijkertijd zagen we vanaf dat moment het aantal schedeldeformaties toenemen. Vanuit mijn praktijkervaring merk ik dat ouders hun pasgeborenen de hele dag op hun rug laten liggen, dus ook als ze wakker zijn. Ouders krijgen het advies om tummy time (baby op de buik leggen terwijl deze wakker is om het zo te leren zijn hoofdje op te tillen en zich op te drukken, red.) toe te passen. Dat is zeker belangrijk, maar mijn advies is om een baby die wakker is ook voor langere tijd afwisselend, onder toezicht op zijn zij te leggen. Dit verkleint de kans op het ontstaan van een afplatting en is ook nog eens aangetoond beter voor de motorische ontwikkeling van de baby.’
Zelf meten met Skully Care Elly ontwikkelde samen met een partner een nieuwe en zeer eenvoudig toe te passen meetmethodiek voor schedeldeformatie, de Skully Care app, waarbij op basis van foto’s een nauwkeurige en betrouwbare meting van de vorm van de babyschedel wordt gemaakt en de ontwikkeling van de schedelvorm bijgehouden kan worden. ‘De bestaande meetmethode werkte voor mij onvoldoende en ik dacht, dit moet makkelijker en nauwkeuriger kunnen. Vervolgens zijn we met UtrechtInc in het Science Parc aan de slag gegaan.’ Inmiddels is Skully Care een officieel erkende meetmethode en wordt deze door het overgrote deel van de kinderfysiotherapeuten in Nederland gebruikt. ?Maar mijn droom is groter. Behalve dat we met Skully Care over de Nederlandse grenzen gaan, geloof ik er heilig in dat voorkomen, of op zijn minst vroegtijdig bijsturen, beter is dan genezen. Daarbij staat zelfredzaamheid bij mij hoog in het vaandel. Wellicht niet handig voor mijn werk, maar mijn visie is dat iedereen zo onafhankelijk als mogelijk van zorg zou moeten kunnen leven. Daarom hebben we recent de Skully Care ook geschikt gemaakt voor ouders. Hoe fijn is het als je als ouder gewoon thuis direct kunt onderzoeken of het hoofdje van je kindje zich goed ontwikkelt of dat het verstandig is om advies van een van de aangesloten kinderfysiotherapeuten in te winnen? Hiermee kom je als ouder in eigen regie en ben ik als kinderfysiotherapeut de expert die over de schouder meekijkt en waar nodig ondersteunt.
Een redressiehelm in ernstige gevallen Maar wat als fysiotherapie onvoldoende effect heeft? ‘In een op de tien gevallen valt de afwijking van de babyschedel in de categorie ‘ernstig’’. Soms is dan kinderfysiotherapie niet meer afdoende. Dat kan komen doordat het kind een hardnekkige voorkeur blijft houden om langdurig naar een kant te slapen, samengaand met een vertraagde motoriek, waardoor het kindje laat is met rollen en bewegen naar andere houdingen. Dan wil je ouders niet met lege handen laten staan en dat hoeft gelukkig ook niet. In die gevallen adviseren wij ouders om helmtherapie te overwegen. De kwaliteit van de babyhelmen is de afgelopen jaren zeer verbeterd en ik heb hele goede resultaten gezien met bijvoorbeeld de redressiehelmen van Livit Ottobock Care.
Tips van Elly! Zo voorkom of verhelp je een scheef hoofdje bij je baby: Leg je baby als hij of zij wakker is regelmatig en langere tijd afwisselend op de zij. Zorg er dan wel voor dat je je kindje steeds kunt zien. Laat je, zodra je een afplatting ziet ont st aan, adviseren door een kinderfysiotherapeut. Of download de Skully Care app, doe zelf een meting en ont vang advies van Skully Care. Let er in een behandeltraject altijd op dat er betrouwbare metingen worden gedaan. Is er in de 6e levensmaand nog steeds sprake van een ernstige afwijking en heeft therapie toch onvoldoende effect ? Overweeg dan redressietherapie met een babyhelm.
