Hoe u spataderen kunt voorkomen

Vrouw met spataderen op beenHet is een van de meest voorkomende kwaaltjes: spataderen. Ze zijn niet gevaarlijk, maar kunnen wel vervelende klachten geven. Bovendien vinden veel mensen het geen mooi aanzicht. Heeft u er last van of bent u bang er last van te krijgen? Op deze pagina leest u meer over het ontstaan en wat u kunt doen om spataderen te voorkomen.

Wat zijn spataderen precies?

Spataderen zijn gedraaide en gezwollen aderen. Ze ontstaan doordat klepjes in de bloedvaten hun werk minder goed gaan doen. Daardoor hoopt er bloed op en zwellen de aderen. Als de zwelling blijft toenemen worden de spataderen zichtbaar als slingerende donkerblauwe of bijna paarse aderen. Bij sommige mensen zijn ze zelfs voelbaar, als bobbels die op de huid liggen. Meestal ontstaan ze in de kuiten en onderbenen.  Over het algemeen is de aandoening niet gevaarlijk en vormt het geen risico voor de gezondheid. Wel kunnen spataderen vervelende klachten geven, zoals vermoeide benen, jeuk of pijn. Heeft u er al (langer) last van? Dan kunnen steunkousen helpen. In een uiterst geval is een medische ingreep nodig.

Meer over spataderen en de bijbehorende klachten

Lees meer

Hoe ontstaan spataderen?

Spataderen ontstaan als de kleppen in aders minder goed werken. Deze kleppen voorkomen – als ze wel goed werken – dat uw bloed door de zwaartekracht terugstroomt naar beneden. De werking kan door verschillende oorzaken verslechteren. Het gevolg is dat de kleppen niet meer volledig sluiten. Er hoopt dan bloed op, waardoor druk ontstaat. Daardoor gaan de bloedvaten kronkelen en zwellen ze op. In de meeste gevallen worden de aderen zichtbaar aan het huidoppervlak. Nu weet u wat de medische oorzaak is voor het ontstaan van spataderen. Maar hoe komt het eigenlijk dat de klepjes in aderen minder goed gaan werken? En waarom heeft de een hier last van en de ander niet? Er zijn verschillende oorzaken die een rol spelen.

Spataderen ontstaan eerder:

  • Als u er erfelijk mee belast bent. In sommige families komt het helemaal niet voor.
  • Bij ouderen. Naarmate mensen ouder worden, slijten hun aderen en gaan de klepjes minder goed werken.
  • Als u weinig sport en beweegt.
  • Bij vrouwen. Een vrouw heeft tot vier keer zoveel kans dat er spataderen ontstaan dan een man.
  • Bij zwangere vrouwen. Door toename van het vrouwelijk hormoon oestrogeen verzwakken de wanden van de bloedvaten.
  • Bij mensen met (licht) overgewicht. Meer kilo’s lichaamsgewicht zorgen voor meer op de aderen in de benen.
  • Als u een zittend of staand beroep hebt. De bloedsomloop kan dan achteruit gaan omdat u te langdurig in één houding bent.
  • Als u vaak strakke kleding draagt. Dit kan de bloedsomloop ook belemmeren, zeker als u veel zit.
  • Als u in het verleden last heeft gehad van trombose (een bloedstolsel dat een bloedvat afsluit).

Hoe kunt u spataderen voorkomen? 

Wilt u het ontstaan van spataderen voorkomen? Of heeft u er al last van en wilt u de klachten verminderen? Meer sporten en bewegen helpt, maar u kunt ook gerichte oefeningen doen. U vindt hieronder dingen die kunt doen om spataderen te voorkomen.

Zittend of staand beroep? Verander regelmatig van houding

U kent de kreet vast wel: zitten is het nieuwe roken. Werkt u op kantoor en heeft u een zittend beroep? Dan helpt regelmatig wisselen van houding om spataderen te voorkomen of tegen te gaan. Zet eens een timer aan en ga ieder uur (of liever ieder halfuur) staan. Of loop een stukje, bijvoorbeeld richting koffiezetapparaat. Het is ook voor uw mentale welzijn goed om regelmatig kort te pauzeren.
Ook een beroep waarbij u langdurig staat verhoogt de kans op het ontstaan van spataderen. Bespreek het met uw leidinggevende en collega’s en ga regelmatig even zitten. Ook voor hen is het goed om staan en zitten af te wisselen

Houd uw gewicht in de gaten

Overgewicht heeft uiteenlopende gevolgen voor uw gezondheid. Ook problemen met hart en bloedvaten zijn een gevolg. Zorg dat u op een gezond gewicht blijft om spataderen te voorkomen.
Heeft u er al last van? Afvallen helpt ook om uw klachten te verminderen.

Sport en beweeg (meer)

Meer bewegen en sporten helpt ook om spataderen te voorkomen. Uw hartfunctie en doorbloeding verbeteren als u regelmatig beweegt. U hoeft niet per se intensief te gaan sporten. Regelmatig een stuk wandelen of fietsen draagt ook bij.

Doe gerichte oefeningen

Naast lichaamsbeweging in het algemeen helpen gerichte oefeningen ook om spataderen te voorkomen. Verderop deze pagina vindt u een aantal voorbeeldoefeningen.

Lange zit? Benen omhoog

Heeft u klachten? Dan helpt om bij een lange zit uw benen hoog te leggen. Zit u ‘s avonds een langere periode op de bank? Leg uw benen dan op de bank, met een kussen onder uw voeten. Hiermee gaat u het ophopen van bloed bij de kleppen tegen.

Lange reizen? Neem pauzes

U kent het wel, dat vervelende gevoel in uw benen na een lange autorit of vlucht. Dat gevoel krijgt u door een slechte doorbloeding. Maakt u vaak lange reizen? Zorg dat u regelmatig pauzeert, of doe oefeningen die u zittend (of zelfs achter het stuur) kunt uitvoeren.

Douche ook eens koud

Veel sporters zweren erbij: een koude douche of koude plens na het sporten. De bloedvaten vernauwen zich even, maar na afloop verwijden ze zich juist. Een koude douche is niet aangenaam, dus u kunt ook uw benen koud afspoelen na een douche.

Overweeg steunkousen of elastische kousen

Heeft u erge klachten? Steunkousen kunnen de doorbloeding helpen te verbeteren. Door de druk van de steunkousen gaat het bloed beter door stromen en wordt overtollig vocht afgedreven.

Maak een afspraak

Onze consulenten kunnen u verder voorlichten over de behandelmogelijkheden voor uw spataderen. Maak vandaag nog een afspraak – wij bevinden ons op meer dan 400 locaties in het land.

Afspraak maken

Spataderen voorkomen met gerichte oefeningen

Door in het algemeen meer te sporten en bewegen kunt u spataderen voorkomen. Als uw hart en longen goed werken, is uw doorbloeding beter. Maar als u erfelijke aanleg heeft, is alleen meer sporten misschien niet voldoende. Gelukkig zijn er oefeningen waarmee u spataderen kunt voorkomen of bestaande klachten kunt verminderen. We hebben enkele eenvoudige oefeningen voor u op een rij gezet. Deze kunt u prima thuis doen. De zittende oefeningen kunt u ook uitvoeren achter uw bureau.

Staande oefeningenZittende oefeningen
Op uw tenen staan
Ga vanuit een staande houding op uw tenen staan en houd dit twee seconden vast. Zet uw voeten daarna weer plat op de grond. Vervolgens veert u weer naar uw tenen. Herhaal dit een aantal keer.

Na enige tijd kunt u meer herhalingen per oefening doen.
Uw benen strekken
U strekt uw benen zodat uw tenen naar het plafond wijzen. Haal uw tenen naar uw gezicht toe, zodat uw voeten en kuiten zich aanspannen. Duw uw tenen vervolgens weg, zodat ze van uw gezicht af wijzen.

Ontspan, en span weer aan in beide houdingen. Herhaal dit een aantal keer.
Op uw tenen lopen
Ga op uw tenen staan en zet een aantal stappen. Zorg dat uw voet niet plat op de grond komt. Doe een aantal stappen voordat u uw voet plat neerzet. Herhaal de oefening een aantal keer.
Op uw tenen veren
Ga op een stoel zitten met uw voeten plat op de grond. Til uw hielen op en houd uw voeten heel even in die houding. Zet ze weer terug plat op de grond en herhaal deze bewegingen een aantal keer.
Knieheffen
Ga staan met uw benen iets uit elkaar. Til beurtelings uw benen op, zodat uw bovenbeen recht vooruit staat en uw knie in een hoek van negentig graden.

Herhaal met beide benen een aantal keer.
Hakken naar de billen
Til uw voeten op van de grond en breng uw hakken naar uw billen. U voelt spanning in uw onderbenen en bovenbenen. Houd deze houding een paar seconden vast.

Herhaal de oefening een aantal keer.

Let op: op internet kunt u veel eenvoudige en minder eenvoudige oefeningen vinden. Bent u niet gewend te sporten of krachttraining te doen? Vraag dan iemand om hulp. Een oefening verkeerd uitvoeren kan tot blessures leiden. Zoekt u inspiratie voor meer oefeningen om de doorbloeding in uw benen te verbeteren? Op YouTube zijn veel goede instructievideo’s te vinden. Bijvoorbeeld deze video van FysioTotaal Rijswijk.

Kunnen spataderen vanzelf verdwijnen? 

De oefeningen en adviezen op deze pagina helpen bij het voorkomen. Heeft u al hevige klachten? Helaas verdwijnen spataderen niet vanzelf. Het beste is om de verschillende maatregelen te combineren. Werk aan uw gezondheid in het algemeen, zorg dat u niet te lang staat of zit en doe gerichte oefeningen. Bij hevige klachten kunnen steunkousen een groot verschil maken. Ondervindt u veel last. Bijvoorbeeld jeuk, irritatie of pijn? Ga dan naar uw huisarts. Bij ergere gevallen ondergaan patiënten een medische ingreep.

Hoe gevaarlijk zijn spataderen?

De overlast van spataderen is voor de meeste mensen vooral het uiterlijk. Het wordt niet mooi gevonden. Maar hoe gevaarlijk zijn spataderen eigenlijk? De meeste mensen ervaren helemaal geen klachten. U ook niet? Dan is er geen gevaar voor de gezondheid. Maar spataderen kúnnen wel vervelende klachten geven. Van een rusteloos gevoel tot jeuk en zelfs pijn. U vindt een overzicht van de klachten op onze algemene informatiepagina over dit onderwerp

Alle symptomen van spataderen

Lees meer

Wanneer zijn spataderen wel gevaarlijk?

Heeft u wel last van fysieke klachten? Dat betekent nog steeds niet dat spataderen gevaarlijk zijn. Heeft u al langer last en worden de klachten erger? Dan is het belangrijk om daar goed op te letten. Na verloop van tijd kunnen er meer klachten ontstaan:

  • Dikke enkels, door vochtophopingen;
  • Irritatie aan de huid;
  • Een verkleurde huid;

Herkent u één of meerdere van de bovenstaande zwaardere klachten? Ga dan naar uw huisarts. Er is geen gevaar, maar van een ontsteking kunt u lang last houden. In een uiterst geval wordt er een medische ingreep gedaan.

cta image

Maak een afspraak

Onze consulenten kunnen u verder voorlichten over de behandelmogelijkheden voor uw spataderen. Maak vandaag nog een afspraak - wij bevinden ons op meer dan 400 locaties in het land.

Afspraak maken